عسل طبیعی

چشم زنبور، دقیق تر از پیشرفته تر از پیشرفته ترین رایانه ها

پژوهش تازه در دانشگاه كالج لندن (UCL) نشان داده است دستگاه بینایی زنبورها بسیار پیچیده تر و پیشرفته تر از آنی است كه تاكنون تصور می شد. در این تحقیقات، دانشمندان توانسته اند بفهمند مغز چگونه می تواند سطوح یا اجسام مختلف را تحت نورپردازی های رنگ، مختلف تشخیص دهد. این یافته می تواند بشر را یك گام به سوی ساخت سامانه های روباتیكی مستقل نزدیك كند.متخصصان انستیتو چشم پزشكی UCL برای این آزمایش ها، زنبورهای عسل را طوری آموزش دادند كه گل های مصنوعی با یك رنگ خاص را پیدا كنند. شیوه آموزش هم از این قرار بود كه اگر زنبور گل مورد نظر را درست پیدا می كرد، شهد گل جایزه می گرفت! در مرحله بعدی، محل آزمایش را با چهار رنگ سبز، آبی، زرد و فرابنفش روشن كردند و به ارزیابی توانایی زنبورها در یافتن گل های مصنوعی پرداختند.بیو لوتو، از محققان انستیتو چشم پزشكی می گوید: ما می دانستیم كه زنبورها می توانند در نورهای عمومی مختلف گل ها را شناسایی كنند. اما نمی دانستیم آیا می توانند در شرایط پیچیده تری هم این كار را انجام دهند؟ در طبیعت معمولا شرایط ساده ای وجود ندارد. كف جنگل را در نظر بگیرید كه پرتو خورشید از لابه لای شاخه ها و برگ ها عبور می كند و پس از بازتاب از چند سطح رنگی متفاوت به زمین می رسد. زمین جابه جا روشن و تاریك است و نورهای بازتابیده با رنگ های مختلفی محیط را روشن می كنند. هنگامی كه یك صحنه با نور عمومی روشن می شود، تشخیص یك جسم یا یك سطح خاص در صورت تغییر نور عمومی، كار نسبتا ساده ای است؛ كافی است چشم، خودش را با نور متوسط محیط سازگار كند. این كار تقریبا شبیه همان فرایندی است كه چشم انسان به محیط تاریك سینما عادت می كند. دشوارتر از آن، این است كه بخواهیم جسم یا سطح مورد نظر را در چند نورپردازی همزمان تشخیص دهیم. در این شرایط، سازگاری با رنگ متوسط محیط جواب نمی دهد. پژوهشگران فكر می كردند زنبورها با نور و رنگ متوسط محیط سازگار می شوند و اجسام را تشخیص می دهند. از این رو حدس زده بودند زنبور باید محیط را بر اساس نوع نورپردازی و رنگ غالب آن تقسیم كند، در هر محدوده چشم خود را سازگار كند و در نهایت گل های مصنوعی را در هر بخش پیدا كند. اما این حدس درست نبود!مشاهدات دانشمندان نشان می دهد مغز كوچك زنبور، بر اساس ارتباط رنگی میان اجسامی كه در تجربیات گذشته برایش سودمند بوده است، سطوح و اجسام را در شرایط جدید تشخیص می دهد. جزئیات این روش هنوز آشكار نیست، ولی چون انسان ها هم از همین راهبرد برای تشخیص اجسام سود می برند، این تحقیقات می تواند قوانین حاكم بر چگونگی دیدن و آشكارسازی اجسام را مشخص كند.مغز كوچك زنبور اندكی بیشتر از یك میلیون نورون (سلول عصبی) دارد، ولی می تواند فرایندی به این دشواری را انجام دهد. در حالی كه پیشرفته ترین رایانه ها هنوز از انجام چنین كاری (دیدن در نورهای مختلف) عاجزند. هدف نهایی دانشمندان این است كه روباتی كاملا مستقل تولید كنند كه در دیدن و تشخیص اجسام نیازی به بشر نداشته باشد